آشنایی با اکسل خودرو و علائم خرابی آن

عصر خودرو- اکسل در یک تعریف ساده محوری است که جهت نصب چرخ ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. آشنایی با این قطعه و علائم خرابی آن در بهبود عملکرد خودرو موثر است.

جمعه ۱۶ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۰:۰۱:۰۰

آشنایی با اکسل خودرو و علائم خرابی آن

به گزارش پایگاه خبری «عصر خودرو» به نقل از تسنیم،  اکسل (به انگلیسی: axle) محور مرکزی یک چرخ یا دنده است. در بعضی موارد، اکسل شاید با یک یاتاقان یا بوش مکانیکی در سطح داخلی سوراخ چرخ یا دنده در جایش ثابت نگه داشته شود تا به چرخ یا دنده اجازه دهد که آزادانه به دور اکسل بچرخد.

برحسب وظایف مذکور می‌توان اکسل ها را به انواع مختلف طبقه بندی نمود. البته تنوع اکسل در خودروهای سواری به علت سادگی مکانیزم ، محدودیت مکانی ، مکتب های متنوع طراحی و … بسیار گسترده تر از خودروهای تجاری می‌باشد. در این مقاله با توجه به زمینه کاری شرکت تنها به ذکر و توضیح انواع اکسل در خودروهای تجاری می‌‌پردازیم.

یک اکسل های صلب یا یا ثابت (Rigid Axles)

در این نوع اکسل ها محور دورانی چرخ ها دو طرف توسط یک بدنه سخت و ثابت به یکدیگر متصل می‌باشد و بدین سبب جابجایی چرخ در یک طرف منجر به جابجایی در طرف دیگر خواهد شد. استحکام بالا ، توان تحمل بار زیاد و سادگی مکانیزم باعث گردیده است که این نوع اکسل ها با توجه به قابلیت کمتر در تامین راحتی سرنشین در خودروهای تجاری کاربرد عمده ای داشته باشد. در ادامه بحث به بررسی برخی از انواع اکسل های صلب می‌پردازیم.

اکسل جلو فرمان پذیر (Steered Rigid Front Axle)

این نوع اکسل با توجه به ظرفیت تحمل بار و شکل هندسی در جلو خودرو مورد استفاده قرار می‌گیرد بنابراین بدنه اصلی آن به نام تیرک اصلی (Axle Beam) به منظور عدم برخورد با قسمت تحتانی موتور دارای انحنا به سمت پایین می‌باشد .در خودروهای موتور عقب مانند اغلب انواع مینی بوس و اتوبوس با رفع این محدودیت شکل تیرک اصلی صاف تر می‌باشد.

سیستم ترمز، توپی و مجموعه چرخ روی قطعه ای به نام سگ دست نصب شده‌اند که خود برای ایجاد قابلیت فرمان پذیری نسبت به شفتی بنام کینگ پین می توان دوران نماید. مکانیزم ذوزنقه ای فرمان نیز امکان فرمان گیری دوچرخ بصورت همزمان و با زوایای مختلف را فراهم می‌نماید.

گاهی برای پایین آوردن کف اتوبوس ها (Low Floor Bus) نیاز به ایجاد فرورفتگی بزرگتری در بیم اکسل می‌باشد که در این حالت اکسل را دروازه أی (Portal) می‌گویند.

اکسل عقب محرک (Driven Rigid Rear Axle)

در اغلب خودورهای تجاری اکسل عقب وظیفه انتقال قدرت به چرخ ها و به حرکت درآوردن خودرو را دارد لذا بدنه اصلی این اکسل به نام پوسته اکسل عقب به عنوان پایه ای برای نصب کله گاوی (همراه با دیفرانسیل) و محل گذری برای پلوس ها نیز عمل می‌نماید. در کله گاوی اکسل ، جهت حرکت طولی گاردان به حرکت عرضی تبدیل شده و سرعت دورانی به میزان مورد نیاز کاهش می‌یابد. دیفرانسیل که یکی از اجزای کله گاوی می باشد وظیفه توزیع دور به تناسب شرایط حرکت را به عهده دارد.

اکسل جلو محرک (Rigid Front Driven Axle)

این اکسل دو وظیفه انتقال قدرت و فرمان پذیری را ایفا می‌نماید و در خودروهای تجاری که قدرت محرکه می‌تواند از طریق اکسل های جلو و عقب منتقل می‌شود مورد استفاده قرار می‌گیرد. این اکسل به جهت نصب کله گاوی و عبور پلوس ها دارای پوسته ای مشابه اکسل عقب است و به منظور فرمانگیری دارای کینگ پین یا محورد دوار می‌باشد.

انتقال قدرت به اکسل جلو باعث می‌شود که علاوه بر پایداری بیشتر در خودرو امکان انجام مانورهای مشکل تری در شرایط جاده ای سخت مانند سطوح لغزنده و ناهموار نیز فراهم شود. لذا اکثراً این اکسل ها در خودروهای خارج جاده ای (Off Road) یا مورد استفاده نظامی نصب شوند. در مواقعی که شرایط کاری عادی باشد و نیازی به استفاده از اکسل جلو به عنوان حرکت دهنده وجود نداشته باشد می‌توان اتصال آنرا به جعبه دنده قطع کرده و از آن به عنوان اکسل صلب غیر محرک استفاده نمود.

اکسل مرده (Dead Axle)

در وسایل نقلیه کشیده شونده (تریلی) با تعداد محور کم اکسل ها نیاز به انتقال قدرت با فرمان پذیری ندارند لذا از نوع ساده ای از اکسل که شامل یک بدنه صلب به نام پوسته اکسل ، سیستم ترمز و مجموعه چرخ می‌باشد استفاده می‌شود و به آن اکسل مرده (Dead Axle) در مقابل اکسل های محرک یا فرمان پذیر گفته می‌شود.

نمونه چنین اکسلی همراه با سیستم تعلیق در نشان داده شده است.

گاهی از این نوع اکسل ها برای افزایش ظرفیت باربری خودروهای تجاری نیز استفاده می‌شود که در این صورت به آنها (Tag Axle) گفته می‌شود. این اکسل ها به تناسب کاربرد به تعداد آنها می‌توانند از قابلیت فرمان پذیری نیز برخوردار باشند.

اکسل های تعلیق مستقل (Independent Suspension Axles)

در این نوع اکسل ها هرگونه حرکتی در چرخ یک طرف خودرو تاثیر قابل توجهی بر حرکت طرف دوم خودور نخواهد داشت ، چون اجزای اکسل و تعلیق در دو طرف خودرو کاملاً از یکدیگر مجزا بوده و اصطلاحاً مستقل می‌باشند. برای ایجاد چنین حالتی قطعات اکسل به عنوان اجزای سیستم تعلیق مانند فنر و میله های تعادل نیز عمل می کند لذا به این نوع اکسل تعلیق مستقل گفته می‌شود.

تعلیق های مستقل از دو نوع عمده تشکیل یافته اند. نوع اول به نام مکفرسون (Mc Phersou) ظرفیت تحمل بار کمتری دارد لذا عمدتاً در خوردهای سواری یا سبک مورد استفاده قرار می‌گیرد. ولی نوع دوم به نام (Double Wishbone) از ظرفیت تحمل بار بسیار زیادی برخوردار است و لذا در برخی از خودورهای تجاری مانند اتوبوس و میدی باس و مینی بوس به کار رفته است.

عدم وجود بدنه اصلی در تعلیق مستقل باعث شده است که هیچگونه محدودیت فضایی در قسمت میانی خودرو وجود نداشته باشد و از این فضا در اتاق استفاده بهینه به عمل آید. در نمونه چنین اکسلی برای استفاده در جلو اتوبوس های کف پایین Low Floor و احیاناً در عقب نشان داده شده است.

علائم خرابی اکسل

همانطور که گفته شد، اکسل به عنوان محور نصب چرخ‌ها شناخته می‌شود و خرابی این سیستم در خودروهای مختلف بسیار متداول بوده است. بسیاری از رانندگان این سوال را در ذهن خود دارند که چگونه بفهمیم اکسل عقب خراب است؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که خرابی اکسل عقب خودرو همواره با نشانه‌هایی همراه است. در ادامه به رایج‌ترین علائم خرابی اکسل عقب اشاره می‌کنیم:

شنیدن صدای تق تق با ریتم سریع از سمت عقب

شکستگی محفظه نگهدارنده گریس و نشت آن

تنظیم نبودن فرمان در اثر ضربه شدید

لرزش فرمان و خودرو در هنگام رانندگی

پارگی و پوسیدگی بوش اکسل عقب خودرو

خرابی پلوس خودرو

بنابراین اگر علائمی که گفته شد را در خودرو مشاهده کردید، توصیه می‌کنیم به تعمیرگاه تخصصی خودرو مراجعه کنید تا در صورت تشخیص خرابی اکسل، نسبت به تعویض آن اقدام شود.

برچسب ها

وضعیت فنی خودرواکسل خودرو
مطالب مرتبط بیشتر
روشن شدن چراغ ۴WD در خودرو نگران‌کننده است؟ سه راه برای پاک کردن سیستم سوخت خودرو چند وقت یک بار باید روغن موتور را تعویض کرد؟ سیستم گیربکس با کلاچ دوگانه چیست و چگونه عمل می‌کند؟ تفاوت میان ترمز‌های جلو و عقب خودرو در چیست؟ تولید اَکسل در شرکت زامیاد از ظرفیت اسمی عبور کرد توصیه های مهم برای افزایش طول عمر موتور همه چیز درباره میزان فرمان خودرو بهترین روش موتور شویی چیست ؟ قبل از سرد شدن هوا در خودروتان ضد یخ بریزید همه چیز در مورد کیسه هوا (Airbag) موتورشویی خودرو انجام دهیم یا نه؟ وایر چیست و چه کاربردی دارد ؟ سوپاپ چیست و چه وظایفی دارد؟ دلایل خاموش شدن خودرو در هنگام رانندگی دینام خودرو چیست؟ نکاتی برای بهبود ترمزگیری و افزایش عمر لنت های ترمز علت ترکیدن تایر حین رانندگی چیست؟ توربو شارژ چیست، چه مزایا و معایبی دارد؟ بلبرینگ چرخ خودرو چیست؟ چرا در بعضی خودروها چراغ دنده عقب تکی است؟ تفاوت بین گیربگس CVT و VVT در چیست؟ مزایا و معایب خودروهای دیفرانسیل جلو و دیفرانسیل عقب چیست؟ چرا باید روغن موتور را در فواصل مشخصی تعویض کنیم؟ چرا و در کجا باید با دنده سنگین حرکت کنیم؟ نکات مهم در رانندگی با خودروهای دنده اتوماتیک دلایل ریپ زدن خودرو چیست ؟ چطور بفهمیم کمک فنر خودرو خراب است؟ اگر ترمز عمل نکرد چگونه خودرو را متوقف کنیم؟ چگونه بفهمیم عمر کیت کلاچ خودرو تمام شده است؟ آپشنهای فنی خودرو -آینه‌های الکتروکرومیک چیست؟ چراغ‌های تطبیق شونده با مسیر چیست؟ سیستم کنترل در سراشیبی و سربالایی چگونه عمل می‌کند؟ تشخیص تمام شدن لنت ترمز با ۴ نشانه رایج نحوه عملکرد موتورهای دورانی و تفاوت آنها با موتورهای پیستونی علت بریدن میل گاردان چیست؟ با این ۶ کار خودرو خود را نابود می‌کنید +جزئیات نکاتی که باید در خواب طولانی خودرو رعایت کرد میل گاردان چیست؟ تسمه تایم خودرو چه زمانی تعویض می‌شود؟ کاربرد ترموستات در خودرو چراغ چک خودرو چه زمانی روشن می‌شود؟ علت کم شدن بیش از حد روغن موتور چیست؟ فیلتر روغن و هوا را چه زمانی تعویض کنیم؟ دلیل بالا رفتن آمپر خودرو چیست؟ علائم خرابی گیربکس خودرو چیست؟ دیفرانسیل خودرو چیست و چه کاربردی دارد؟ بنزین اندک در باک، چه بلایی سر پمپ بنزین می آورد؟ ۵صدای غیرعادی زمان ترمزگیری بررسی فنی میتسوبیشی میراژ ۲۰۱۸ + مشخصات بررسی فنی بایک سنوا + مشخصات تشخیص شل یا سفت بودن تسمه تایم خودرو استرس‌بار یا میله تعادل در خودرو چیست؟ عیب‌یابی خودرو به زبان ساده؛ وقتی درجات‌ دروغ می‌گویند تشخیص وضعیت فنی خودرو با تلفن همراه، ممکن خواهد شد
برگشت به بالا